Powrót

20.03.2014

Wrzesień 1939 - powtórka z historii

1 września 1939 r. Polskę zaatakowały przeważające siły niemieckie. Klęska militarna polskiej armii była dla młodego dyplomaty przygnębiającym doświadczeniem. Wierzył, że polskie wojsko jest gotowe walczyć z Niemcami i w kilka dni odeprze wroga. Stało się inaczej. Podporucznik Jan Kozielewski z całym Piątym Dywizjonem Artylerii Konnej wycofywał się na wschód.

1 września 1939 r. Polskę zaatakowały przeważające siły niemieckie. Klęska militarna polskiej armii była dla młodego dyplomaty przygnębiającym doświadczeniem. Wierzył, że polskie wojsko jest gotowe walczyć z Niemcami i w kilka dni odeprze wroga. Stało się inaczej. Podporucznik Jan Kozielewski z całym Piątym Dywizjonem Artylerii Konnej wycofywał się na wschód.

Nie byliśmy już polską armią. Nie byliśmy baterią artylerii konnej. Nie byliśmy czymkolwiek, co dałoby się uznać za wojsko. Byliśmy gromadą zmierzającą do jakiegoś niezdefiniowanego celu. Na drodze kłębił się zdezorientowany tłum uciekinierów. Żołnierze poszukiwali swoich oddziałów i dowódców. Cywile podążali wraz z nimi, spodziewając się najwidoczniej, że wojsko wie lepiej, co robić. Przez dwa tygodnie ta masa ludzka powoli posuwała się na wschód.

17 września od wschodu ruszyła na Polskę Armia Radziecka. Polska znalazła się w potrzasku. W okolicach Tarnopola wycofujący się żołnierze napotkali oddziały radzieckie. Karski trafił do sowieckiej niewoli.

Dwaj pułkownicy ruszyli zdecydowanym krokiem. Gdy byli może o pięć kroków od chaty, wyjęli z kabury swoje pistolety i z rozmachem cisnęli nimi w drzwi. Tak samo postąpili dwaj kapitanowie. Za nimi, jeden po drugim, robili tak inni oficerowie: porucznicy i podporucznicy. Żołnierze przypatrywali się temu z niedowierzaniem. (...) Kiedy już ostatni karabin i ostatni bagnet z chrzęstem upadły na stos, kończąc swą wojenną przygodę, z ciężarówek sowieckich wysypały się dwa plutony żołnierzy. Biegiem rozsypali się w rzędach po obu stronach szosy, kierując w nas lufy lekkich karabinów maszynowych. (...) Byłem jeńcem Armii Czerwonej.

Na propagandowym zdjęciu Hansa Sonnke Niemcy przekraczają polską granicę – Wrzesień 1939 r.; Bundesarchiv, Bild 183-51909-0003/CC-BY-SA

 

 

Wykorzystujemy pliki cookies, aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu. Rozumiem Dowiedz się więcej